Ana içeriğe atla
Erkek sağlığı üzerine hekim kaynaklı notlar

Yüksek Tansiyonla Yaşarken Sertleşme Sorunu ve Sildenafil: Neye Dikkat?

Yeni Son güncelleme: 5 dakikalık okuma Yazan: Marka Şifa Dergi Editörü
Özetle: Tansiyon hastası olmak, sertleşme için ilaç kullanmayı kendi başına yasaklamaz. Belirleyici olan; tansiyonun ne kadar iyi kontrol edildiği, hangi ilaçların alındığı ve kalbin genel durumudur. Nitrat kullananlar sildenafili hiç almaz. Alfa bloker kullananlarda ve zaten düşük seyreden tansiyonda ise doz ve zamanlamayı hekim belirlemelidir.

Tansiyon sertleşmeye iki yoldan dokunur

Birinci yol hastalığın kendisidir. Uzun yıllar boyunca damarlara fazla basınç binmesi, endotel denen iç astarı aşındırır; duvar zamanla kalınlaşır ve esnekliğini kaybeder. Penisi besleyen atardamarlar çok ince olduğundan bu değişim orada daha erken hissedilir. Yüksek tansiyonlu erkeklerde sertleşme güçlüğünün, tansiyonu normal olanlara göre kabaca iki kat daha sık görülmesi bu yüzdendir.

İkinci yol ilaçlardır. Bazı eski kuşak tansiyon ilaçlarının sertleşmeyi zayıflatabildiği bilinir; bazıları ise bu açıdan nötrdür. Burada altı çizilmesi gereken bir nokta var: Tansiyon ilacını kendi kararınızla bırakmak inme ve kalp krizi riskini artırır. İlacın sertleşmenizi etkilediğini düşünüyorsanız, hekiminiz aynı tansiyon kontrolünü sağlayan başka bir seçeneğe geçebilir.

İlaç gruplarına göre tablo

Tansiyon ilaçları, sertleşme ve sildenafil (son karar hekiminizindir)
Grup ve örnek Sertleşmeye etkisi Sildenafille birlikte
ACE inhibitörleri (ramipril, enalapril) Genellikle nötr Hekim onayıyla çoğu kişide kullanılabilir; tansiyonda küçük bir ek düşüş olur
Anjiyotensin reseptör blokerleri (losartan, valsartan) Nötr, bazı çalışmalarda hafif olumlu Çoğu kişide uyumlu
Kalsiyum kanal blokerleri (amlodipin) Genellikle nötr Uyumlu; ayağa kalkarken baş dönmesine dikkat
Tiyazid grubu idrar söktürücüler Bazı erkeklerde zayıflama bildirilmiş Kullanılabilir; sıcak havada ve sıvı kaybında tansiyon daha çok düşebilir
Beta blokerler Eski kuşakta olumsuz etki bildirilmiş; nebivolol daha nötr Kullanılabilir
Alfa blokerler (doksazosin, terazosin) Belirgin etkisi yok Tansiyon belirgin düşebilir; en düşük dozla ve hekimin önerdiği zamanlamayla
Nitratlar (dilaltı nitrogliserin, izosorbid) Konu dışı Hiçbir koşulda birlikte kullanılmaz

Prostat büyümesi için yazılan doksazosin ya da terazosin de birer alfa blokerdir; “tansiyon ilacı kullanmıyorum” diyen bir erkek bunları gözden kaçırabilir. Akciğer tansiyonu için kullanılan riociguat da sildenafille birlikte alınmaz. İlaç etkileşimlerinin geniş listesini ilaçlarla birlikte kullanım yazımızda bulabilirsiniz.

Sildenafil tansiyonu ne kadar düşürür?

Sildenafilin etkisi yalnızca penisle sınırlı kalmaz; bacaklardaki, karın içindeki ve deri altındaki damarlar da bir miktar açılır. Yüzdeki kızarma ve burun tıkanıklığı bunun görünen yüzüdür. Sağlıklı kişilerde büyük tansiyonda ortalama birkaç milimetre cıva, en fazla 8-10 mmHg düzeyinde, geçici bir düşüş görülür ve bu, alındıktan yaklaşık bir saat sonra belirginleşir. Tansiyonu iyi kontrol edilen biri için bu çoğu zaman sorun olmaz. Sorun, düşüşlerin üst üste binmesiyle başlar: tansiyon ilacı, alfa bloker, alkol, sıcak bir ortam ve sıvı kaybı aynı akşamda buluşursa baş dönmesi ve bayılma riski artar.

Ürün bilgilerine göre büyük tansiyonu 90’ın, küçük tansiyonu 50’nin altında olanlarda sildenafil kullanılmaz. Ölçümleri 170/100’ün üzerinde seyreden kontrolsüz tansiyonda ise önce tansiyonun dengelenmesi gerekir. Son altı ay içinde inme ya da kalp krizi geçirenler de bu ilaçları hekim değerlendirmesi olmadan kullanmamalıdır.

Alkolü de bu hesaba katın. Birkaç kadeh, damarları genişletip tansiyonu bir süreliğine aşağı çeker; sildenafil ve tansiyon ilacıyla aynı akşama denk geldiğinde etkiler toplanır. İlk denemelerde alkolsüz kalmak, ilacın size nasıl geldiğini görmenin en temiz yoludur.

Ölçüm defteri: hekime ne götürmeli?

Muayene odasında ölçülen tansiyon, beyaz önlük etkisiyle olduğundan yüksek ya da tesadüfen düşük çıkabilir. Bu yüzden kararı birkaç günlük ev verisine dayandırmak daha sağlıklıdır. Kolunuza uygun manşonu olan, üst koldan ölçen bir cihaz seçin. Bir hafta boyunca günde iki kez, biri ilaç saatinden önce olmak üzere, sandalyede beş dakika dinlendikten sonra ölçün; her seferinde iki değer alıp ikisini de yazın. Ayağa kalkınca gözlerin kararması, öğleden sonra halsizlik gibi şikâyetleri de aynı sayfaya not edin. Hekiminiz bu sayfaya bakarak tansiyonunuzun gerçekten dengede mi, yoksa zaman zaman fazla mı düştüğünü birkaç dakikada görür.

Sertleşmedeki değişim kalbinizle ilgili bir haber olabilir

Sertleşme güçlüğü, damar sertliğinin kalbi etkilemeden önceki işaretlerinden biri olabilir. Bazı çalışmalarda bu şikâyetin, kalp krizi ya da göğüs ağrısı gibi sorunlardan ortalama birkaç yıl önce başladığı görülmüştür. Tansiyon hastası bir erkekte sertleşmenin zayıflaması, kolesterol ve kan şekerinin yeniden bakılması, gerekirse kalbin efor altında değerlendirilmesi için iyi bir gerekçedir. Bunu bir korku nedeni olarak değil, erken davranma fırsatı olarak görmek gerekir.

Vega ürünlerinde doz meselesi

Vega serisi sildenafil sitrat içerir ve Türkiye’de ruhsatlı ilaç değildir. Onaylı sildenafil ürünlerinde tek seferde alınabilecek en yüksek doz 100 mg’dır; 130 mg’lık seçenek bu sınırın üzerindedir. Tansiyon ilacı kullanan biri için hekimler genellikle daha düşük bir başlangıcı, çoğunlukla 25 ya da 50 mg’ı uygun görür. İki ürün arasındaki farkı Vega 100 ve 130 karşılaştırmasında anlattık. Hangisi olursa olsun, 24 saat içinde birden fazla doz alınmaz.

Bir okurumuzun sorusu

Taner 58 yaşında; sabahları amlodipin ve losartan kullanıyor. Evde tuttuğu bir haftalık ölçümlerde değerleri 125/78 ile 132/82 arasında. Sorusu şu: “Bir tanıdığım Vega 130 öneriyor. Aynı gün tansiyon ilacımı atlarsam daha güvenli olur mu?”

Olmaz; tansiyon ilacını atlamak ani yükselmelere yol açabilir ve önerilmez. Taner’in ölçümleri tansiyonunun dengede olduğunu gösteriyor, bu iyi bir başlangıç. Ancak 130 mg, hekimlerin yazdığı en yüksek dozun üzerinde ve iki tansiyon ilacının üzerine eklendiğinde ayağa kalkarken sersemlik hissini artırabilir. Taner’e ölçüm listesiyle birlikte hekimine gitmesini, doz kararını orada vermesini, ilk denemede alkol almamasını ve yataktan yavaşça kalkmayı alışkanlık edinmesini önerdik. Hekime gitmeden önce hazırlanacakları kullanım öncesi sağlık kontrolü yazımızda topladık.

Tansiyonu düşürmeye yardım eden alışkanlıklar

Tuzu günde 5 gramın altına indirmek, haftanın çoğu günü yarım saat tempolu yürümek ve fazla kiloların bir kısmını vermek, hem tansiyonu birkaç puan aşağı çeker hem de damar iç yüzeyini korur. Bu ikili kazanç, tansiyonlu erkeklerde sertleşmenin uzun vadede korunmasına katkı sağlar. Mutfakta ve günlük düzende neler değişebileceğini beslenme ve hareket yazımızda örneklerle anlattık.

Muayenede sorabilecekleriniz

  • Kullandığım tansiyon ilacı sertleşmemi etkiliyor olabilir mi, alternatifi var mı?
  • Ev ölçümlerime göre sildenafil benim için uygun mu, hangi dozla başlamalıyım?
  • Prostat ilacımı tansiyon açısından hesaba katmak gerekiyor mu?
  • Hangi belirtide ilacı bırakıp size ulaşmalıyım?

Beklemeden hekime başvurun

Sildenafil aldıktan sonra göğüs ağrısı başlarsa dilaltı nitrat kullanmayın; 112’yi arayın ve ekibe sildenafil aldığınızı söyleyin, çünkü bu bilgi verilecek tedaviyi değiştirir. Bayılma, konuşmanın birden bozulması, yüzün bir yanının düşmesi, bir gözde aniden kararma ya da dört saatten uzun sürüp ağrıya dönüşen bir sertleşme de beklemeye gelmez.

Okurların soruları

Tansiyon ilacı kullanan biri sildenafil alabilir mi?

Tansiyonu dengede olan pek çok erkek, hekimi uygun bulursa alabilir. Nitrat kullananlar hiç almamalı; alfa bloker kullananlarda ise düşük doz ve dikkatli zamanlama gerekir.

Sertleşme ilacı alacağım gün tansiyon ilacımı atlamalı mıyım?

Hayır. İlacı atlamak tansiyonun ani yükselmesine yol açabilir. Doz ve saat konusunda kararı hekiminizle birlikte verin.

Vega 130 tansiyonlu biri için uygun mu?

130 mg, onaylı sildenafil ürünlerindeki en yüksek tek dozun üzerindedir. Tansiyon ilacı kullananlarda hekimler genellikle daha düşük dozlarla başlamayı tercih eder.

Tansiyon ilacım sertleşmemi bozuyor olabilir mi?

Tiyazid grubu idrar söktürücüler ile propranolol gibi eski beta blokerler bu etkiyle ilişkilendirilmiştir. İlacı kendiniz bırakmayın; hekiminiz uygun bir alternatife geçirebilir.

Prostat ilacı kullanıyorum, bunu söylemem gerekir mi?

Mutlaka söyleyin. Doksazosin ve terazosin gibi prostat ilaçları tansiyonu da düşürür ve sildenafille birlikte belirgin bir düşüşe yol açabilir.

Bu yazı yalnızca bilgi vermek için hazırlandı, doktor muayenesi yerine geçmez; teşhis ve tedavi kararını bir sağlık uzmanıyla birlikte verin. Hatalı ya da eksik gördüğünüz bir nokta varsa bize yazın.

Dergiden başka yazılar