Ana içeriğe atla
Erkek sağlığı üzerine hekim kaynaklı notlar

Sertleşme İlacından Önce Sağlık Kontrolü: Kalp, Tansiyon ve İlaçlar

Son güncelleme: Yayın tarihi: 5 dakikalık okuma Yazan: Marka Şifa Dergi Editörü
Özetle: Sildenafilden önce sorulacak asıl soru “işe yarar mı?” değil, “kalbim, tansiyonum ve ilaçlarım buna izin veriyor mu?” sorusudur. Nitrat türü bir kalp ilacı kullanıyorsanız konu orada kapanır. Öteki durumların çoğunda kısa bir muayene ve doğru doz seçimiyle güvenli bir yol bulunabilir.

Sertleşme sorunu bazen kalpten önce konuşur

Penise kan taşıyan atardamarların çapı bir ile iki milimetre arasındadır; kalbi besleyen koroner damarlar ise bunun aşağı yukarı iki katı genişliktedir. Damar sertliği vücudun her yerinde birlikte ilerlediğinde daralma önce ince damarda kendini belli eder. Araştırmalar, sertleşme güçlüğü yaşayan erkeklerin bir bölümünde göğüs ağrısı ya da kalp krizi gibi belirtilerin ortalama birkaç yıl sonra ortaya çıktığını gösteriyor.

Kullanım öncesi kontrolün bu yüzden iki amacı var. Birincisi, ilacın sizin için güvenli olup olmadığını anlamak. İkincisi, belki daha da önemlisi, sorunun arkasında henüz fark edilmemiş bir tansiyon, şeker ya da kolesterol tablosu olup olmadığını yakalamak. Olası nedenlerin geniş dökümünü sertleşme güçlüğünün sebepleri yazısında bulabilirsiniz.

Kalbiniz bu efora hazır mı?

Cinsel ilişki orta şiddette bir egzersizdir. Kalbin harcadığı enerji kabaca düz yolda tempolu yürüyüşe denktir ve en yoğun bölümü birkaç dakika sürer. Kendinize basit bir ölçüt koyabilirsiniz: düz zeminde yirmi dakikada bir buçuk kilometre kadar yürüyebiliyor ve bu sırada göğüs sıkışması, belirgin nefes darlığı ya da çarpıntı yaşamıyorsanız kalbinizin bu yükü kaldırma olasılığı yüksektir. Bu ölçüt muayenenin yerini tutmaz, ama hekime ne anlatacağınızı netleştirir.

Kardiyologlar bu konuda uzun süredir Princeton uzlaşısı adı verilen bir sınıflamadan yararlanır. Aşağıdaki tablo onun sadeleştirilmiş bir özetidir:

Cinsel aktivite öncesinde kalp riskinin kabaca gruplanması
Grup Örnek durumlar Genel yaklaşım
Düşük risk Belirti vermeyen ve üçten az risk etkeni taşıyan kişi; ilaçla dengelenmiş tansiyon; damar açma işleminden sonra yakınması kalmamış hasta Hekim onayıyla tedavi düşünülebilir
Orta ya da belirsiz risk Üç veya daha fazla risk etkeni (sigara, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, fazla kilo, hareketsizlik); eforla ara sıra gelen hafif göğüs ağrısı; birkaç hafta önce geçirilmiş, sorunsuz seyreden kalp krizi Önce efor testi gibi ek kalp değerlendirmesi
Yüksek risk Dinlenirken de gelen ya da sıklaşan göğüs ağrısı; son iki hafta içindeki kalp krizi; ilaca rağmen yüksek kalan tansiyon; ağır kalp yetersizliği, ciddi ritim bozukluğu veya ileri kapak darlığı Kalp dengelenene kadar hem ilaç hem cinsel aktivite ertelenir

Konuyu baştan kapatan durumlar

Bazı durumlarda doz küçültmek, saat kaydırmak ya da “yarım tablet” çözüm olmaz. Ürün bilgilerinde kullanılmaması açıkça istenen başlıca durumlar şunlardır:

  1. Her biçimiyle nitrat tedavisi: Dil altı tablet, ağız spreyi, göğse yapıştırılan bant ya da merhem fark etmez. Çekmecede “lazım olursa” diye duran bir dil altı ilacı da bu kapsama girer.
  2. Poppers adıyla bilinen, nitrit içeren koklama ürünleri.
  3. Riosiguat: Akciğer damar basıncı yüksekliğinde kullanılan bir ilaçtır.
  4. Tansiyonun sürekli 90/50 mmHg altında seyretmesi.
  5. Yakın zamanda geçirilmiş inme ya da kalp krizi.
  6. Ağır karaciğer yetersizliği.
  7. Geçmişte bir gözde damar kökenli ani görme kaybı (NAION) ya da retinitis pigmentosa gibi kalıtsal bir ağ tabaka hastalığı.

Nitratla birleşimin neden bu kadar tehlikeli olduğu, sildenafilin vücuttaki etkisi yazısında anlattığımız mekanizmadan izlenebilir: iki ilaç aynı haberci molekülü artırır ve tansiyon dakikalar içinde düşer.

Doz ve saatin hekimle ayarlanması gerekenler

  • 65 yaşın üstü: İlaç vücuttan daha yavaş atılır; hekimler sıklıkla 25 mg ile başlatır.
  • İleri böbrek yetersizliği ya da hafif-orta karaciğer hastalığı: Kan düzeyi yükselir, yine düşük başlangıç tercih edilir.
  • Prostat veya tansiyon için alfa bloker kullanımı: Ayağa kalkarken baş dönmesi riski artar; hangi ilacın hangi saatte alınacağı ayrıca planlanır.
  • Bazı HIV, mantar ve antibiyotik ilaçları: Sildenafilin yıkımını yavaşlatır. Ayrıntılı dökümü ilaçlarla birlikte kullanım yazısında topladık.
  • Uzun süren sertleşmeye yatkınlık: Orak hücre anemisi, multipl miyelom, lösemi ya da penisin belirgin eğriliği (Peyronie hastalığı).
  • Kanama eğilimi veya aktif mide ülseri: Bu gruplarda güvenlik verisi sınırlıdır.
  • Aort kapak darlığı ya da kalp kasında çıkış yolu daralması: Tansiyondaki küçük düşüşler bile bu kişilerde belirgin sorun çıkarabilir.

Hekim muayenede nelere bakar?

Bu görüşme çoğu zaman sanıldığından kısa ve sade geçer. Hekim önce yakınmanın ne zamandır sürdüğünü, aniden mi yoksa yavaş yavaş mı başladığını ve sabah sertleşmelerinin devam edip etmediğini sorar. Ardından tansiyon ve nabız ölçülür, bel çevresi ve kilo not edilir, gerekirse kısa bir genital muayene yapılır. Kan tahlilinde açlık şekeri, kolesterol değerleri ve özellikle sabah saatlerinde alınan bir örnekte testosteron düzeyi istenebilir. Kalp tarafında yakınması olanlar için elektrokardiyografi ya da efor testi eklenir. Bütün bunların amacı yalnızca reçete yazmak değil; sertleşme sorununu bir uyarı lambası gibi kullanarak gözden kaçmış bir hastalığı erken yakalamaktır.

Kontrol listesi: muayeneden önceki üç gün

  • Sabah ve akşam, oturarak ve beş dakika dinlendikten sonra tansiyonunuzu ölçün; değerleri bir kâğıda yazın.
  • Kullandığınız her ilacın kutusunu fotoğraflayın. Göz damlaları, reçetesiz ağrı kesiciler, vitaminler ve bitkisel kapsüller de listeye girsin.
  • Son bir yılda yaptırdığınız kan şekeri, HbA1c, kolesterol, böbrek ve karaciğer tahlillerini bulun.
  • Merdivende, yokuşta ya da soğuk havada göğsünüzde sıkışma olup olmadığını, oluyorsa kaç dakika sürdüğünü not edin.
  • Daha önce bir sertleşme ürünü denediyseniz adını, miktarını ve neler hissettiğinizi yazın. Etiketinde bitkisel yazan ürünler bile beyan edilmemiş etken madde taşıyabilir; bu riski ürünün orijinal olup olmadığını anlama rehberinde ele aldık.

Bir okurumuzun sorusu

Oğuz, 58 yaşında: “Üç yıl önce kalbime stent takıldı. Şu an aspirin, kolesterol ilacı ve beta bloker kullanıyorum. Kardiyoloğum bir de dil altı ilaç yazdı ama hiç kullanmadım, çekmecede duruyor. Sertleşme ilacı benim için yasak mı?”

Oğuz Bey’in düzenli ilaçları tek başına engel oluşturmaz; aspirin, statin ve beta blokerin sildenafille önemli bir çatışması yoktur. Kritik nokta çekmecedeki dil altı tablettir. Bu bir nitrattır ve göğüs ağrısı başladığında kullanılmak üzere verilmiştir. Sildenafil aldığı bir akşam ağrı başlarsa o tableti kullanmak hayatını tehlikeye atar. Kardiyoloğu durumu öğrendiğinde ya acil planı değiştirir ya da hangi koşulda nasıl davranacağını açıkça yazar. Yani karar Oğuz Bey’in kendi tahmininde değil, kardiyoloğun masasında verilmeli.

Muayenede sorabilecekleriniz

  • Kalbimin cinsel aktiviteye hazır olduğunu anlamak için efor testine ihtiyacım var mı?
  • Sertleşme sorunum damar, hormon ya da şeker kaynaklı olabilir mi; hangi tahliller gerekir?
  • Hangi miligramla başlamam uygun olur, bir sonraki kontrolde neye bakacağız?
  • Acil bir durumda bana yanlışlıkla nitrat verilmemesi için ne yapmalıyım?

Ruhsatsız serilerde ayrıca dikkat edilmesi gerekenleri Kamagra öncesi bilinmesi gerekenler yazısında derledik.

Okurların soruları

Tansiyon hastasıyım, bu ilaçları hiç kullanamaz mıyım?

Tansiyonu ilaçla dengede tutulan çoğu kişi için yasak yoktur. Sorun, değerlerin kontrol dışı yüksek ya da çok düşük olması ve alfa bloker gibi bazı ilaç gruplarıdır; kararı ölçümlerinizi gören hekim verir.

Kalp krizinden ne kadar sonra düşünülebilir?

Herkes için geçerli tek bir süre yoktur. Son iki haftadaki bir kriz kesin erteleme gerektirir; daha sonrasında durumu dengede olan hastalarda kardiyolog genellikle efor değerlendirmesine göre karar verir.

Efor testi herkes için gerekli mi?

Hayır. Belirtisi olmayan ve risk etkeni az olan kişilerde çoğu zaman öykü ve muayene yeterlidir. Birden çok risk etkeni ya da eforla gelen göğüs yakınması varsa test istenir.

Şeker hastalığım varsa ek bir hazırlık gerekir mi?

İlacın kendisi kan şekerini değiştirmez. Ancak şeker hastalığı damarları ve sinirleri etkilediği için hekiminiz kalp ve böbrek değerlerinize de bakmak isteyecektir.

Bir kez kontrol olmak yeterli mi?

Hayır. Yeni bir ilaca başladığınızda, yeni bir tanı aldığınızda ya da göğüs ağrısı gibi bir yakınma çıktığında değerlendirmenin yenilenmesi gerekir.

Bu yazı yalnızca bilgi vermek için hazırlandı, doktor muayenesi yerine geçmez; teşhis ve tedavi kararını bir sağlık uzmanıyla birlikte verin. Hatalı ya da eksik gördüğünüz bir nokta varsa bize yazın.

Dergiden başka yazılar