Sildenafil Başka İlaçlarla Birlikte Kullanılır mı? Branş Branş Rehber
İki ilaç birbirini nasıl etkiler?
Etkileşimler temelde iki yoldan oluşur. Birincisi etkilerin üst üste binmesidir: sildenafil damarları hafifçe genişletir ve tansiyonu biraz düşürür. Aynı yönde çalışan başka bir ilaçla birleştiğinde bu küçük düşüş büyüyebilir. İkincisi ilacın yıkımının değişmesidir: sildenafil karaciğerde ağırlıklı olarak CYP3A4 enzimiyle parçalanır. Bu enzimi yavaşlatan ilaçlar sildenafilin kandaki miktarını artırır, hızlandıranlar ise azaltır.
Bu iki mekanizmayı aklınızda tutarsanız aşağıdaki listede neden bazı ilaçların “yasak”, bazılarının “dikkat” başlığı altında yer aldığını kolayca görebilirsiniz. Sildenafilin damar duvarında hangi haberci molekülü koruduğunu sildenafil vücutta ne yapar yazısında adım adım anlattık; nitratların neden bu kadar tehlikeli olduğu da oradan anlaşılır. CYP3A4, alfa bloker ya da PDE5 gibi terimlerin kısa açıklamaları için erkek sağlığı sözlüğü elinizin altında olsun.
Kardiyoloğunuzun yazdığı ilaçlar
En kritik grup buradadır. Göğüs ağrısı için kullanılan nitratlar (dil altı nitrogliserin, isosorbid mononitrat ve dinitrat, nitrat bantları ve spreyleri) sildenafille birlikte tansiyonun ani ve derin bir düşüşüne yol açar; bu birleşim hiçbir dozda güvenli değildir. Akciğer damar basıncı yüksekliğinde kullanılan riosiguat da aynı nedenle yasak listesindedir.
Öte yandan kalp ve tansiyon için sık yazılan pek çok ilaç sildenafille birlikte kullanılabilir. Beta blokerler, ACE inhibitörleri, anjiyotensin reseptör blokerleri, amlodipin gibi kalsiyum kanal blokerleri ve idrar söktürücüler genellikle tansiyonu yalnızca birkaç birim daha indirir. Kolesterol için kullanılan statinler ve aspirin de bilinen bir çatışma yaratmaz. Varfarin ya da yeni kuşak kan sulandırıcılarla doğrudan bir etkileşim gösterilmemiştir; yine de burun kanaması gibi durumlar açısından hekiminizin haberdar olması gerekir.
Diltiazem ve verapamil ise biraz farklıdır: hem tansiyonu düşürür hem de CYP3A4’ü yavaşlatır. Bu ilaçları kullananlarda hekimler genellikle daha düşük bir sildenafil dozunu tercih eder.
Ürolog ya da dahiliyecinin yazdıkları
Prostat büyümesinde sık kullanılan alfa blokerler (tamsulosin, alfuzosin, silodosin, doksazosin, terazosin) sildenafille birleştiğinde özellikle ayağa kalkarken baş dönmesi ve bayılma hissi yapabilir. Doksazosin ve terazosin bu açıdan tamsulosine göre daha belirgin risk taşır. Genel yaklaşım şudur: alfa bloker dozu birkaç hafta boyunca sabit kalmış olmalı, sildenafile en düşük dozla başlanmalı ve iki ilaç günün farklı saatlerine yerleştirilmelidir.
Prostat için kullanılan finasterid ve dutasterid sildenafille çatışmaz, ancak kendi başlarına cinsel isteği azaltabildikleri için hekime anlatılmaya değer. Bazı ürologlar prostat yakınmalarında günlük düşük doz tadalafil de yazar; bu tedaviyi alan birinin üstüne sildenafil eklemesi uygun değildir. Şeker hastalığı ilaçları (metformin dahil), tiroit hormonu ve mide koruyucuların çoğu ise sildenafille anlamlı bir etkileşim göstermez.
Kısa süreli tedaviler: antibiyotik, mantar ve HIV ilaçları
Bu grup en çok gözden kaçan gruptur, çünkü birkaç günlük bir reçete kimsenin aklına “etkileşim” sorusunu getirmez. Oysa klaritromisin ve eritromisin sildenafilin kan düzeyini belirgin biçimde yükseltir. Ağızdan alınan ketokonazol ve itrakonazol gibi mantar ilaçları ile ritonavir ve kobisistat içeren HIV tedavileri bu etkiyi çok daha güçlü gösterir; ritonavirle birlikte sildenafil düzeyi on katın üzerine çıkabilir. Bu ilaçları kullanırken sildenafil ya hiç önerilmez ya da çok düşük dozda ve seyrek kullanılır.
Ters yönde etki eden ilaçlar da vardır. Tüberküloz tedavisindeki rifampisin ile sara hastalığında kullanılan karbamazepin ve fenitoin, sildenafilin yıkımını hızlandırarak etkisini zayıflatabilir.
Psikiyatri ve nöroloji ilaçları
Antidepresanların büyük kısmı sildenafille birlikte kullanılabilir. Aslında bazı antidepresanlar başlı başına sertleşme ve boşalma güçlüğüne yol açtığı için hekimler bu durumda zaman zaman sildenafili destek olarak önerir. Dikkat edilmesi gereken nokta, sildenafil ile dapoksetini aynı tablette birleştiren ürünlerdir: dapoksetin antidepresanlarla, migren için kullanılan triptanlarla ve bazı diğer ilaçlarla birlikte kullanılmamalıdır. Bu ürünlerin farkını Kamagra serisine genel bakış yazısında açıkladık.
Reçetesiz raf ve bitkisel ürünler
| Ürün | Olası etki | Pratik öneri |
|---|---|---|
| Greyfurt ve suyu | Sildenafilin yıkımı yavaşlar, kan düzeyi artabilir | İlacı kullanacağınız gün bol tüketmeyin |
| Sarı kantaron kapsülleri | Yıkım hızlanır, etki azalabilir | Kullanıyorsanız hekiminize söyleyin |
| Etiketinde “güç” vaadi olan bitkisel kapsüller | Beyan edilmemiş sildenafil ya da benzeri madde içerebilir | Sildenafille aynı gün kullanmayın |
| Alkol | Tansiyon düşüşü ve baş dönmesi belirginleşir | Az miktarla sınırlı tutun |
| Parasetamol, ibuprofen, mide antiasitleri | Anlamlı bir etkileşim beklenmez | Olağan dozlarda kullanılabilir |
Bitkisel diye pazarlanan ürünlerde gizli etken madde riskini ürünün orijinal olup olmadığını anlama rehberinde ayrıca ele aldık. Aynı gün ikinci bir PDE5 ilacı, yani tadalafil, vardenafil ya da avanafil kullanmak da yan etkileri katlar.
Bir okurumuzun sorusu
Nevzat, 66 yaşında: “Kardiyoloğum, ürologum ve aile hekimim ayrı ayrı ilaç yazıyor. Hangisine neyi söylemem gerektiğini karıştırıyorum. Sertleşme ilacını hangisiyle konuşmalıyım?”
Nevzat Bey’in durumu çok yaygın. En güvenli yol, bütün ilaçların adını, miligramını ve alınma saatini tek bir kâğıtta toplamak ve bu kâğıdı her randevuda göstermektir. Sertleşme ilacını reçete eden hekim, bu listeyi gördüğünde örneğin ürologun yazdığı doksazosin ile kardiyoloğun yazdığı diltiazemin birlikte tansiyonu ne kadar düşürebileceğini hesaba katabilir. Eczacı da ilaçları teslim ederken aynı listeyi kontrol edebilir.
İlaçları günün saatlerine yaymak
Doz ayarının yanında saat ayarı da önemli bir araçtır. Sildenafilin kandaki düzeyi alımdan yaklaşık bir saat sonra doruğa çıkar ve sonraki birkaç saatte hızla iner. Tansiyonu düşüren başka bir ilacın doruk saatiyle bu zaman dilimi çakışmazsa, iki etkinin üst üste binmesi de azalır. Örneğin alfa blokerini her gece yatmadan önce alan biri için hekim, sildenafilin akşamın erken saatlerinde alınmasını ve iki ilaç arasında birkaç saat bırakılmasını önerebilir. Bu tür bir düzenleme kişiye özeldir; başka birinin saat planını kendinize uyarlamayın.
Muayenede sorabilecekleriniz
- Kullandığım ilaçlardan hangisi sildenafilin kandaki düzeyini yükseltir ya da düşürür?
- Prostat ya da tansiyon ilacımı hangi saatte, sildenafili hangi saatte almalıyım?
- Kısa bir antibiyotik ya da mantar tedavisi sırasında ara vermem gerekir mi, gerekirse ne kadar?
- Bana önerdiğiniz başlangıç dozu, ilaç listem göz önüne alındığında değişir mi?
Beklemeden hekime başvurun
- Sildenafil aldıktan sonra göğüs ağrısı başladıysa 112’yi arayın ve sağlık ekibine sildenafili hangi saatte aldığınızı söyleyin; bu bilgi, size nitrat verilip verilmeyeceğini belirler.
- Ayağa kalktığınızda gözleriniz kararıyor ve uzandığınızda yarım saat içinde düzelmiyorsa.
- Bayılma, konuşma güçlüğü ya da bir tarafta güçsüzlük fark ederseniz.
Hangi durumların sildenafili baştan uygunsuz kıldığını kullanım öncesi sağlık kontrolü yazısında sıraladık.
Okurların soruları
Tansiyon ilacımı bırakıp sildenafil kullanabilir miyim?
Hayır, tansiyon ilacınızı kendi kararınızla bırakmayın. Çoğu tansiyon ilacı sildenafille birlikte kullanılabilir; şüpheniz varsa doz ve saat düzenlemesini hekiminizle yapın.
Antibiyotik tedavim bitti, hemen kullanabilir miyim?
Klaritromisin gibi bazı antibiyotiklerin enzim üzerindeki etkisi son dozdan sonra birkaç gün sürebilir. Ne kadar beklemeniz gerektiğini ilacı yazan hekime ya da eczacınıza sorun.
Aspirin ve kolesterol ilacı sildenafille sorun yaratır mı?
Bilinen önemli bir etkileşimleri yoktur. Yine de düzenli kullandığınız her ilacı reçeteyi yazan hekime söylemeniz gerekir.
Antidepresan kullanırken sildenafil alınabilir mi?
Antidepresanların çoğuyla birlikte kullanılabilir. Ancak dapoksetin içeren kombinasyon ürünleri antidepresanlarla birlikte kullanılmamalıdır.
Nitrat bandını çıkardıktan sonra ne kadar beklemeliyim?
Nitrat tedavisi süren biri için sildenafil önerilmez. Tedavinin kesilip kesilemeyeceğine ve ardından ne kadar beklenmesi gerektiğine yalnızca kardiyoloğunuz karar verebilir.
Bu yazı yalnızca bilgi vermek için hazırlandı, doktor muayenesi yerine geçmez; teşhis ve tedavi kararını bir sağlık uzmanıyla birlikte verin. Hatalı ya da eksik gördüğünüz bir nokta varsa bize yazın.