Ana içeriğe atla
Erkek sağlığı üzerine hekim kaynaklı notlar

Ürün Orijinal mi? Kutudan Tablete Dört Katmanlı Kontrol Rehberi

Son güncelleme: Yayın tarihi: 5 dakikalık okuma Yazan: Marka Şifa Dergi Editörü
Özetle: Ambalaj incelemesi taklitlerin önemli bir kısmını yakalar ama hiçbir zaman yüzde yüz güvence vermez; içeriği yalnızca laboratuvar analizi kanıtlar. Kutu, folyo, tablet ve kullanma talimatı arasındaki en küçük tutarsızlık bile ürünü kenara koymak için yeterli bir nedendir.

“Orijinal” kelimesi burada ne anlama geliyor?

Eczane rafındaki onaylı bir ilaç, fabrikadan depoya ve oradan eczane rafına uzanan, her halkası kayıt altında tutulan bir dağıtım zincirinden geçer. Bu zincir, eczaneye ulaşan kutunun hangi üretim hattından çıktığını belgeler. Kamagra, Vega ve Cobra gibi sildenafil içeren seriler ise Türkiye’de ilaç olarak ruhsatlı değildir; bu nedenle böyle bir resmi zincirin parçası değildirler. Bu ürünlerde “orijinal” demek, üreticinin kendi tesisinden çıkmış gerçek ürün demektir. Bu bile içeriğin resmi bir denetimden geçtiğini göstermez, ama en azından taklit üretimin getirdiği ek riskleri ortadan kaldırır.

Bal ve bitki özlü macunlarda durum biraz farklıdır. Bunlar takviye niteliğinde olduğundan etiketlerinde üretici bilgisi, bileşen listesi ve kayıt numarası yer almalıdır. Kayıt numarası bir etkinlik belgesi sayılmaz; ürünün izlenebilir bir üreticiye ait olduğunu belgeler, o kadar. Bileşenleri nasıl okuyacağınızı Çintopu macununun içeriği yazısında örnekle anlattık.

Taklit üründe sorun sadece etkisizlik değildir

Dünya Sağlık Örgütü’nün hesabına göre gelir düzeyi görece sınırlı ülkelerde her on tıbbi üründen biri standart dışı ya da düpedüz sahtedir. Cinsel sağlık ürünleri bu tablonun en kalabalık köşelerinden biri. Analizlerde karşılaşılan sorunlar birkaç başlıkta toplanır: hiç etken madde içermeyen, yalnızca nişasta ve boyadan oluşan tabletler; etikette yazandan çok daha az ya da çok daha fazla sildenafil; sildenafilin yanına gizlice eklenmiş tadalafil gibi ikinci bir madde; hatta hiç test edilmemiş benzer kimyasallar.

Bunların en tehlikelisi beklenmedik içeriktir. Nitrat kullanan ya da alfa bloker alan biri, ne aldığını bilmediği için olası bir etkileşimi de öngöremez. Hangi ilaçların sildenafille sorun çıkardığını ilaçlarla birlikte kullanım yazısında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Dört katmanda inceleme

1. Dış kutu

Kutuyu gün ışığında, gözlüğünüz takılıyken inceleyin. Baskının keskinliğine, harflerin aynı hizada durup durmadığına ve yazım hatalarına bakın. Taklit kutularda en sık rastlanan kusurlar bulanık küçük yazılar, birbirine kaymış renk katmanları ve İngilizce metinlerdeki basit dil hatalarıdır. Kutunun bir yüzünde son kullanma tarihi ile parti numarası mutlaka basılı olmalı; etiket yapıştırılarak eklenmiş ya da kazınmış bir tarih kuşku nedenidir.

2. Folyo ya da poşet

Folyonun arkasındaki parti numarası ve tarih, kutudakiyle birebir aynı olmalıdır. Folyo kesilmiş, yapıştırılmış ya da kutuya göre fazla büyük veya küçükse durun. Jel poşetlerinde kenar kaynağının düzgün, poşetin ise sızdırmaz olması gerekir. Kabarmış bir poşet, içerikte bozulma ya da hatalı üretim işareti olabilir.

3. Tabletin ya da jelin kendisi

Aynı kutudaki tabletlerin rengi, boyutu, kalınlığı ve üzerindeki baskı tıpatıp aynı olmalıdır. Kenarları ufalanan, yüzeyinde lekeler bulunan ya da kolayca toz hâline gelen tabletler kullanılmamalıdır. Jelde ise kıvamın homojen olması, katmanlara ayrılmaması ve kokunun olağan dışı olmaması beklenir.

4. Kullanma talimatı

İçinden kullanma talimatı çıkmayan ya da fotokopi kalitesinde, okunması güç bir kâğıt çıkan ürün dikkatle değerlendirilmelidir. Talimatta etken madde miktarı, uyarılar ve üretici bilgisi açıkça yazmalıdır.

Doğru sanılan yanlışlar

Orijinallik konusunda yanıltıcı ölçütler
Yaygın inanış Gerçekte
“Kutusu kusursuzsa içi de doğrudur.” Gelişmiş taklitçiler kutu basmakta oldukça başarılıdır. Kutu yalnızca ilk eleme aşamasıdır.
“Güçlü etki gösterdiyse ürün gerçektir.” Etiketin üzerinde sildenafil ya da ikinci bir madde de güçlü etki yapar; şiddet, doğruluğun kanıtı değildir.
“Bitkisel yazan ürünlerde gizli ilaç olmaz.” Yurt dışındaki denetimlerde “doğal” etiketli yüzlerce üründe beyan edilmemiş sildenafil ve tadalafil bulunmuştur.
“Bir kez sorunsuz kullandığım satıcı hep güvenlidir.” Tedarik kaynağı zamanla değişebilir; her yeni kutu yeniden incelenmelidir.

Kullandıktan sonra vücudun verdiği ipuçları

Ambalaj kusursuz görünse bile vücudunuzun tepkisi bir şeylerin yanlış olduğunu söyleyebilir. Uygun zamanlama ve yeterli uyarıya rağmen birkaç denemede hiçbir etki görülmemesi, tabletin boş olabileceğini düşündürür. Tersine, etkinin bir buçuk güne kadar uzaması sildenafilden çok tadalafile özgü bir tablodur ve içeriğin etikettekinden farklı olabileceğini gösterir. Bitkisel olduğu söylenen bir ürünün ardından yüzde kızarma, burun tıkanması ve görmede mavi ton görülüyorsa, bu belirtiler üründe bir PDE5 inhibitörü bulunduğuna işaret eder.

Bir okurumuzun sorusu

Orhan, 47 yaşında: “Aynı üründen iki kutu aldım. Birindeki tabletler daha açık renkli ve biraz daha ince. Parti numaraları da farklı. Hangisi doğru?”

Bu soruya evde kesin bir yanıt vermek mümkün değil. Aynı ürünün farklı partileri normalde görünüş olarak birbirinin aynısı olmalıdır; belirgin renk ve kalınlık farkı, kutulardan birinin farklı bir kaynaktan geldiğini düşündürür. Orhan Bey’e önerimiz şu oldu: iki kutuyu da kullanmadan saklamak, folyolar dahil fotoğraflamak ve satıcıdan her iki partinin kaynağına dair yazılı bilgi istemek. Tatmin edici bir yanıt gelmezse ikisini de kullanmamak, en az riskli seçenektir.

Kontrol listesi: şüphe duyduğunuzda

  1. Ürünü kullanmayın, kutusunu ve folyosunu atmayın.
  2. Kutuyu, folyonun iki yüzünü ve tabletleri net biçimde fotoğraflayın.
  3. Satıcıya yazılı bir bildirim gönderin; gelen cevabı silmeyin.
  4. Kullanımın ardından bir şikâyet başladıysa kutuyu da yanınıza alarak hekime görünün.
  5. Ürünü daha önce kullandıysanız, hiçbir yakınmanız olmasa bile bir sonraki muayenede hekiminize bundan söz edin.

Kaynağı da değerlendirin

Ambalaj incelemesi kadar ürünün kimden geldiği de önemlidir. Güvenilir bir satıcının unvanı, açık adresi ve size yazılı olarak ulaşabileceğiniz bir kanalı bulunur. Ürünün içeriğiyle ilgili bir soru sorduğunuzda net yanıt verir, parti numarası ya da üretici hakkında bilgi istemenizden rahatsız olmaz. Buna karşılık kimliğini gizleyen, yalnızca anlık mesajlaşma üzerinden iletişim kuran, “kesin sonuç” ya da “hiçbir riski yok” gibi iddialarla öne çıkan kaynaklar dikkatle değerlendirilmelidir. Piyasa ortalamasının çok altında teklifler de çoğu zaman bir uyarı işaretidir.

Orijinal ürün de kötü koşulda bozulabilir

Dünya Sağlık Örgütü sahte ürünleri “standart dışı” ürünlerden ayırır. İkinci grupta ürün gerçektir, ama üretimde, taşımada ya da saklamada yaşanan bir sorun yüzünden kalitesini yitirmiştir. Yaz sıcağında saatlerce güneş altında kalan bir koli, nemli bir banyoda açık bekletilen folyo ya da son kullanma tarihi geçmiş bir jel bu gruba girer. Bu nedenle kontrol, ürün elinize ulaştığında bitmez; saklama koşullarına da sizin dikkat etmeniz gerekir.

Şüpheli üründen sonra acil belirtiler

Kuşkulu bir ürünü kullandıktan sonra dört saatten uzun süren sertleşme, göğüste sıkışma, tek gözde aniden kararma ya da bayılacak gibi olma yaşarsanız vakit kaybetmeden 112’yi arayın. Acil ekibine ürünün adını ve aldığınız saati söyleyin, mümkünse kutuyu yanınıza alın. Seri bazında ürünleri tanımak isterseniz Kamagra serisine genel bakış, form farklarını görmek isterseniz jel, tablet ve macun karşılaştırması yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Okurların soruları

Evde bir ürünün içeriğini test etmenin yolu var mı?

Yok. Ambalaj ve görünüş incelemesi taklitleri ayıklamaya yardım eder, ama bir tabletin içinde ne kadar etken madde bulunduğunu yalnızca laboratuvar analizi gösterebilir.

Kutu ve folyodaki parti numarası farklıysa ne yapmalıyım?

Ürünü kullanmayın. Bu iki bilgi her zaman birebir örtüşmelidir; farklılık, ambalajın sonradan değiştirildiğini düşündürür.

Onaylı ilaç statüsünde olmayan bir ürünün orijinali güvenli sayılır mı?

Orijinal olması taklit riskini ortadan kaldırır, ama resmi bir içerik denetiminden geçtiği anlamına gelmez. Bu nedenle kullanım öncesi sağlık değerlendirmesi yine önemlidir.

Macunun sahtesi olur mu?

Olur. Etiketi eksik, üreticisi belirsiz macunlarda gizlice ilaç etken maddesi eklendiği yurt dışı denetimlerinde saptanmıştır; bileşen listesi ve kayıt numarası olmayan ürünlerden uzak durun.

Elime şüpheli bir ürün geçerse ne yapmalıyım?

Ürünü kullanmayın, kutusunu ve folyosunu atmadan saklayın. Daha önce kullandıysanız ya da bir yakınma başladıysa hekiminize danışın.

Bu yazı yalnızca bilgi vermek için hazırlandı, doktor muayenesi yerine geçmez; teşhis ve tedavi kararını bir sağlık uzmanıyla birlikte verin. Hatalı ya da eksik gördüğünüz bir nokta varsa bize yazın.

Dergiden başka yazılar